Uçak Yolculuğu Kızamık Salgınına Yol Açtı: Colorado'da 10 Vaka

Ne Oldu?

Mayıs 2025'te enfeksiyöz bir hava yolcusu ile temas sonucu Colorado'da 10 kızamık vakası (9 ikincil, 1 üçüncül) tespit edildi. [1] CDC, 20 Mayıs 2025'te Colorado Halk Sağlığı Departmanı'nı (CDPHE), kızamık hastası aşısız bir yolcunun 13 Mayıs'ta Denver'a uluslararası uçuşla geldiği ve Denver Havalimanı'ndan geçerken enfeksiyöz olduğu konusunda bilgilendirdi. [1]

İndeks hasta kızamığı başka bir eyalette devam eden salgın sırasında kapattı ve uluslararası seyahate çıkmadan önce semptomatikti. [1] Yolcu dönüş yolculuğu sırasında ateş ve öksürük yaşadı. [1] 11 saatlik uluslararası uçuştan sonra Denver'a vardı, bir gece Denver'da bir otelde kaldı ve ertesi gün (14 Mayıs) havalimanına dönerek başka bir eyalete iç hat uçuşuna bindi. [1]

27 Mayıs-16 Haziran tarihleri arasında Colorado sakinleri arasında bu yolcu ile ilişkili 9 ikincil ve 1 üçüncül vaka tespit edildi. [1] Beş farklı eyalet tarafından 6 ek ikincil ve 1 üçüncül vaka bildirildi. [1]

Uçuş ve Havalimanı Temasları

Uluslararası Uçuştan Kaynaklanan Vakalar

27 Mayıs'ta, indeks hastanın Denver'a vardığı uçuştan 2 hafta sonra, iki Colorado sakini kızamık vakası bildirildi. [1] Her iki hasta da aynı uluslararası uçuşta seyahat etmişti. [1]

İlk doğrulanan vaka (Hasta A):

• Aşısız küçük bir çocuk
• İndeks hastadan iki sıradan fazla uzakta, ebeveynin kucağında oturuyordu
• Döküntü başlangıcı: 25 Mayıs (uçuştan 12 gün sonra) [1]

İkinci vaka (Hasta B):

• 2 doz KKK (kızamık, kızamıkçık, kabakulak) aşısı almış yetişkin
• İndeks hastanın iki sırası içinde oturuyordu
• Döküntü başlangıcı: 26 Mayıs [1]

Toplam 4 ikincil vaka aynı uluslararası uçuşta yolcu olan kişilerde tespit edildi ve bunların 3'ü aşılıydı. [1] Uçuştaki vakalar arasında:

• Hasta C: Aşılı, indeks hastanın iki sırası içinde, döküntü 31 Mayıs'ta başladı
• Hasta G: Aşılı, indeks hastadan beş sıra uzakta, döküntü 30 Mayıs'ta başladı [1]

Havalimanı Temasından Kaynaklanan Vakalar

5 ek ikincil vaka Denver Havalimanı ana terminali ve belirli bir bekleme salonunda indeks hastaya maruz kalan ancak uçuşta olmayan kişilerde meydana geldi. [1] Bunlardan:

• 1'i aşılıydı
• 3'ü aşısızdı
• 1'inin aşı durumu bilinmiyordu [1]

31 Mayıs'ta, 20-39 yaş arası üç yetişkinde (Hastalar D, E, F) ek kızamık vakaları bildirildi. [1] Her üç hasta da 14 Mayıs'ta, indeks hastanın iç hat uçuşuna bindiği gün Denver havalimanında olduklarını bildirdi. [1]

7 Haziran'da, havalimanı işletmesinde çalışan aşısız bir kişide (Hasta H) başka bir vaka bildirildi. [1] Bu kişi 13 Mayıs'ta, indeks hastanın Denver'a vardığı gün vardiya çalışmıştı. [1]

Laboratuvar Bulguları ve Tanı

Tüm kızamık vakaları, Colorado Eyalet Halk Sağlığı Laboratuvarı veya ticari laboratuvarlarda idrar veya nazofaringeal (NP) örneklerinin RT-PCR testi ile laboratuvar olarak doğrulandı. [1]

İdrar Testinin Önemi

İdrar RT-PCR sonuçları 6 hastada pozitifti, bunlar arasında NP sürüntülerinden negatif sonuç alan 2 aşılı hasta (Hastalar C ve G) vardı. [1]

• Hasta C: 29 Mayıs'ta (döküntü başlangıcından 2 gün önce) NP sürüntü ve idrar örnekleri toplandı. İdrar RT-PCR testi kızamığı doğruladı, NP sürüntü negatifti. [1]
• Hasta G: NP sürüntü negatif, idrar pozitif [1]
• Hasta I: Aşı durumu bilinmeyen, hastaneye yatırılan hasta, döküntü başlangıcından 24 gün sonra idrarda RT-PCR testi ile kızamık virüsü tespit edildi; NP örneği toplanmadı [1]

6 genotiplendirilmiş örnekten hepsi D8 idi, bu 2025 ABD salgınlarında en yaygın dolaşan genotiptir. [1]

Hasta Özellikleri ve Klinik Bulgular

Demografik Özellikler

9 ikincil vaka hastası arasında:

• 4'ü 2 doz KKK aşısı almıştı (maruziyetten ≥2 hafta önce)
• 4'ü aşısızdı
• 1'inin aşı durumu bilinmiyordu [1]

Ortanca hasta yaşı 29 yıl (aralık = 1-55 yıl) idi. [1]

Semptomlar ve Hastalık Şiddeti

Tüm 9 hasta döküntü yaşadı, ancak şiddet değişkenlik gösterdi. [1]

Aşılı hastalarda:

• İki aşılı hasta, akne veya böcek ısırıklarına benzettikleri hafif, atipik döküntüler bildirdi
• Aşılı hastalar genel olarak aşısız hastalara göre daha az ve daha hafif semptomlar bildirdi [1]

Hastaneye yatış:

• 3 aşısız hasta (uluslararası uçuştaki küçük çocuk [Hasta A] ve iki Denver havalimanı teması [Hastalar D ve H])
• Aşı durumu bilinmeyen 1 hasta (Hasta I)
• Hastaneye yatış süresi: 2-5 gün
• Şiddetli belirti ve semptomlar: yüksek ateş, dehidrasyon, ishal, iştahsızlık ve akut viral hepatit
• Ölüm olmadı [1]

Hastaneye yatırılan hastaların ortanca yaşı 30 yıl (aralık = 1-55 yıl) idi. [1]

Halk Sağlığı Müdahalesi

Temas Takibi

Colorado'daki birincil, ikincil ve üçüncül kızamık vakalarının yaklaşık 1.400 teması tespit edildi. [1] Halk sağlığı yetkilileri telefon, kısa mesaj veya her ikisi yoluyla tüm 1.400 kişiye ulaşmaya çalıştı. [1]

CDC'den CDPHE'ye her iki uçuş için 92 uçak temasının listesi sağlandı. [1] Yerel halk sağlığı kurumları, uçuşta potansiyel olarak maruz kalan kişilere ulaşmak ve kızamık bağışıklığı ile herhangi bir kızamık belirti veya semptomu hakkında bilgi toplamak için en az üç telefon girişiminde bulundu. [1]

Bağışıklık Değerlendirmesi

Kızamık bağışıklığı şu kriterlere göre değerlendirildi:

• ≥1 yaşa uygun KKK aşı dozunun alındığına dair belge
• Laboratuvar bağışıklık kanıtı
• Hastalığın laboratuvar doğrulaması
• 1957'den önce doğum [1]

92 uçak teması arasında:

• 74'ü (%80) değerlendirildi
• 18'ine bir hafta içinde en az üç girişimden sonra ulaşılamadı ve takipten çıkmış kabul edildi [1]

Maruziyet Sonrası Profilaksi (PEP)

Tüm uçak temaslıları, PEP uygulaması için önerilen süreden sonra tespit edildi; bu nedenle hiçbir uçak temasına PEP alması önerilmedi. [1]

İkincil ve üçüncül vakaların 61 teması PEP almaya uygun olarak belirlendi:

• 12'sine (%20) immün globulin önerildi, 10'u aldı (2'si reddetti)
• 49'una (%80) KKK aşısı önerildi, 41'i (%84) aldı
• 6 kişi (%12) KKK aşısını reddetti
• 2 kişi (%4) için KKK aşısı alıp almadığı bilinmiyor [1]

Önceden tespit edilen 10 ikincil ve üçüncül kızamık vakası dışında ek vaka tespit edilmedi. [1]

Salgının Sonu

Hasta I için döküntü başlangıcı 7 Haziran'da meydana geldi ve Colorado'daki salgının sonu, bu üçüncül vakanın son enfeksiyöz tarihinden itibaren iki kuluçka dönemi (veya 42 gün) olan 23 Temmuz 2025 olarak kabul edildi. [1]

Halk Sağlığı İçin Çıkarımlar

Aşılamanın Önemi

Kızamık oldukça bulaşıcı bir hastalıktır (ikincil atak oranı ≥%90) ancak aşı ile önlenebilir. [1]

KKK aşısının etkinliği:

• 1 doz KKK aşısı kızamığa karşı %93 koruyucudur
• 2 doz %97 koruyucudur [1]

Aşılı kişilerde enfeksiyonlar bazen meydana gelse de, bu vakalar genellikle daha az veya daha hafif semptomlarla değiştirilmiş bir hastalık ve daha düşük hastaneye yatış oranları ile sonuçlanır. [1]

Uçak ve Havalimanı Bulaşı Riski

Uçuş temaslıları arasında kızamık ikincil vakaları nadir olsa da [1], bu salgında:

• Uluslararası uçuşun süresi (11 saat) aşılı kişiler de dahil olmak üzere kızamık bulaşına katkıda bulunmuş olabilir
• İndeks hastanın seyahat sırasında ateşli ve öksürüklü olduğu bildirildi [1]

Konak bulaşıcılığı, maruziyet süresi ve kalabalık ortamlar muhtemelen bu salgında kızamık bulaşına katkıda bulundu ve hem uçaklarda hem de havalimanlarında enfeksiyöz yolculardan kızamık bulaşma riskini vurguladı. [1]

İdrar Testi Önerisi

Bu araştırmada, idrar örneklerinin test edilmesi özellikle aşılı kişilerde vaka tespitini artırdı. [1]

NP ve boğaz sürüntüleri genellikle kızamık testi için idrar örneklerine tercih edilir; NP ve boğaz sürüntüleri toplandıysa idrar örneklerinin toplanması ve test edilmesi rutin olarak önerilmez. [1]

Ancak bu araştırmada, NP sürüntülerinden negatif RT-PCR test sonuçları alan iki hasta pozitif idrar sonuçları aldı, bu da idrar örneklerinin özellikle aşılı kişilerde kızamık virüsünü tespit etme duyarlılığını ve olasılığını artırma potansiyeline sahip olabileceğini gösteriyor. [1]

Kızamık RT-PCR testi için idrar toplanması, özellikle aşılı kişilerde vaka tespitinin duyarlılığını artırabilir. [1]

Sınırlamalar

Bu raporun bulguları en az iki sınırlamaya tabidir:

1. Coğrafi kapsam: Bulgular sadece Colorado sakinleri arasındaki vakalarla sınırlıdır ve bu nedenle bu salgının diğer yargı bölgelerindeki büyüklüğünü ve halk sağlığı etkisini yansıtmaz. Diğer yargı bölgelerinin sakinleri arasındaki 7 ek vaka ve temaslıları yerel yargı bölgeleri tarafından takip edildi. [1]

2. Kaynak kısıtlamaları: Bu salgında potansiyel olarak maruz kalan tüm kişilere ulaşmak halk sağlığı kaynaklarıyla sınırlıydı; CDPHE ve yerel halk sağlığı kurumları, PEP'e uygun temaslara öncelik vermek gibi hastalık kontrol stratejilerine dayalı olarak temas araştırmalarına öncelik verdi. [1]

Öneriler

1. Tüm uygun kişiler, özellikle seyahat edenler, kızamığa karşı korunmak için 2 doz kızamık içeren aşı almalıdır. [1]

2. Seyahat edenler, KKK aşılarının güncel olduğundan emin olmalıdır. [1]

3. Kızamık RT-PCR testi için idrar toplanması, özellikle aşılı kişilerde vaka tespitinin duyarlılığını artırabilir. [1]

4. Kızamık oldukça bulaşıcı bir hastalıktır ancak aşı ile önlenebilir — önerilen aşılarla güncel kalmak önemlidir. [1]

Kaynaklar

1. CDC MMWR: Measles Outbreak Associated with an Infectious Traveler - Colorado, May-June 2025 — Erişim: 2026-01-29

---

Not: Bu makale CDC'nin Morbidity and Mortality Weekly Report (MMWR) yayınından derlenmiştir ve Colorado Halk Sağlığı Departmanı'nın resmi raporuna dayanmaktadır. Tüm veriler kaynak materyalden alınmıştır.