DSÖ: Katarakt Körlüğü Yaşayan Her İki Kişiden Biri Ameliyata Erişemiyor
Ne Oldu?
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), katarakt nedeniyle körlük yaşayan milyonlarca insanın basit ve görme yetisini geri kazandıran ameliyata erişimini hızlandırmak için ülkelere çağrıda bulundu. [1]
The Lancet Global Health dergisinde bugün yayımlanan yeni bir çalışma, sorunun boyutunu ortaya koyuyor: Dünya genelinde katarakt kaynaklı körlükle karşı karşıya olan insanların neredeyse yarısı hâlâ ameliyata erişemiyor. [1]
Katarakt - gözün merceğinin bulanıklaşması sonucu görme bozukluğuna ve körlüğe yol açan durum - küresel olarak 94 milyondan fazla insanı etkiliyor. [1]
Katarakt Ameliyatı: 15 Dakikalık Çözüm
Katarakt ameliyatı, sadece 15 dakika süren basit bir prosedür olup, en maliyet-etkin tıbbi işlemlerden biri olarak görmenin anında ve kalıcı olarak geri kazanılmasını sağlıyor. [1]
Son yirmi yılda, küresel katarakt ameliyatı kapsamı yaklaşık %15 oranında artış gösterdi. Bu artış, yaşlanan nüfus ve artan katarakt vakalarının genel talebi artırmasına rağmen gerçekleşti. [1]
2030 Hedefi Risk Altında
En son modelleme, bu on yıl için katarakt ameliyatı kapsamının yaklaşık %8,4 oranında artacağını öngörüyor. Ancak, Dünya Sağlık Asamblesi'nin 2030 yılına kadar %30'luk artış hedefine ulaşmak için ilerlemenin keskin bir şekilde hızlanması gerekiyor. [1]
DSÖ Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Ruh Sağlığı Departmanı Direktör Vekili Devora Kestel şöyle dedi: "Katarakt ameliyatı, görmeyi geri kazandırmak ve hayatları dönüştürmek için sahip olduğumuz en güçlü araçlardan biri. İnsanlar görme yetilerini geri kazandıklarında, bağımsızlıklarını, onurlarını ve fırsatlarını geri kazanıyorlar." [1]
Bölgesel ve Cinsiyet Eşitsizlikleri
2023 ve 2024 yıllarına ait 68 ülke tahminini analiz eden çalışma, Afrika Bölgesi'nin en büyük açıkla karşı karşıya olduğunu gösteriyor: Katarakt ameliyatına ihtiyaç duyan her dört kişiden üçü tedavi edilmeden kalıyor. [1]
Kadınlar Daha Fazla Etkileniyor
Kadınlar tüm bölgelerde orantısız şekilde etkileniyor ve sürekli olarak erkeklere kıyasla daha düşük bakım erişimine sahip. [1]
Bu açıklar, aşağıdakiler de dahil olmak üzere uzun süredir devam eden yapısal engelleri yansıtıyor: [1]
- Eğitimli göz bakımı uzmanlarının yetersizliği ve eşitsiz dağılımı
- Yüksek cepten yapılan ödemeler
- Uzun bekleme süreleri
- Hizmetlerin mevcut olduğu yerlerde bile sınırlı farkındalık veya ameliyat talebi
Risk Faktörleri
Yaş, katarakt için birincil risk faktörü olsa da, diğer katkıda bulunan faktörler hastalığın gelişimini hızlandırabilir: [1]
- Uzun süreli UV-B maruziyeti
- Tütün kullanımı
- Kortikosteroid kullanımı
- Diyabet
Açığı Kapatmak İçin Çözümler
DSÖ'ye göre, katarakt nedeniyle gereksiz körlüğü sona erdirmek hem gerekli hem de ulaşılabilir. [1]
Ülkelerin Alabileceği Önlemler
Ülkeler aşağıdaki adımlarla ilerlemeyi hızlandırabilir: [1]
- Görme taraması ve göz muayenelerini birinci basamak sağlık hizmetlerine entegre etmek
- Temel cerrahi altyapıya yatırım yapmak
- Özellikle kırsal ve yetersiz hizmet alan bölgelerde göz bakımı iş gücünü genişletmek ve daha iyi dağıtmak
Kadınlara ve marjinalleştirilmiş topluluklara öncelik veren hedefli çabalar, kalıcı eşitsizlikleri azaltmak ve erişimdeki kazanımların herkese fayda sağlamasını garanti etmek için kritik öneme sahip olacak. [1]
DSÖ'nün Çağrısı
DSÖ, hükümetleri, sivil toplumu ve ortakları şu konularda harekete geçmeye çağırıyor: [1]
- Mevcut ivme üzerine inşa etmek
- Cinsiyet ve coğrafi eşitsizlikleri ele almak
- Yetersiz hizmet alan nüfuslara öncelik vermek
Sürdürülebilir taahhütle, katarakt ameliyatı milyonlarca insan için erişilemez olmaktan evrensel olarak erişilebilir bir müdahaleye dönüşebilir ve dünya çapında önlenebilir körlüğü sona erdirmeye yardımcı olabilir. [1]
Kaynaklar
- WHO News - One in two people facing cataract blindness need access to life-changing surgery — Erişim: 2026-02-10
Not: Bu haber kartı, sağlık profesyonellerini bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Katarakt belirtileri yaşıyorsanız, mutlaka bir göz hekimine danışınız.
